RSI (Göreceli Güç Endeksi) Nedir? Nasıl Hesaplanır ve Yorumlanır?

RSI (Relative Strength Index / Göreceli Güç Endeksi), J. Welles Wilder tarafından 1978'de geliştirilen ve bugün hâlâ en yaygın kullanılan teknik analiz göstergelerinden biridir. Bir hissenin son dönemdeki fiyat hareketlerinin hızını ve büyüklüğünü ölçerek, o hissenin "aşırı alınmış" ya da "aşırı satılmış" olup olmadığı hakkında fikir verir.

RSI Nasıl Hesaplanır?

RSI, 0 ile 100 arasında bir değer alır ve şu formülle hesaplanır:

RSI = 100 - (100 / (1 + RS))
RS  = Ortalama Kazanç / Ortalama Kayıp

Standart hesaplama 14 periyot (örneğin 14 gün) üzerinden yapılır:

1. Son 14 periyottaki her gün için kapanış fiyatının bir önceki güne göre değişimi hesaplanır.
2. Pozitif değişimler (kazançlar) ve negatif değişimler (kayıplar) ayrı ayrı toplanıp 14'e bölünerek ortalama kazanç ve ortalama kayıp bulunur.
3. Bu iki değerin oranı (RS) yukarıdaki formülde yerine konur.

Basit bir örnek: Bir hissenin son 14 gününde ortalama günlük kazancı 2,1 TL, ortalama günlük kaybı 1,4 TL olsun.

RS  = 2,1 / 1,4 = 1,5
RSI = 100 - (100 / (1 + 1,5)) = 100 - 40 = 60

RSI değeri 60 çıkar — nötr bölgenin (50) hafif üzerinde, yani alıcıların son dönemde biraz daha baskın olduğunu gösterir.

70/30 Seviyeleri Ne Anlama Gelir?

RSI yorumlanırken en çok kullanılan referans noktaları şunlardır:

• RSI > 70: Hisse "aşırı alım" bölgesinde kabul edilir. Fiyat kısa vadede çok hızlı yükselmiştir, bir düzeltme (geri çekilme) ihtimali artar.
• RSI < 30: Hisse "aşırı satım" bölgesinde kabul edilir. Fiyat kısa vadede çok hızlı düşmüştür, bir tepki yükselişi ihtimali artar.
• RSI ≈ 50: Alıcı ve satıcı baskısı dengede, net bir yön sinyali yoktur.

Önemli bir nüans: güçlü trendli piyasalarda (özellikle BIST'te sert yükseliş/düşüş dönemlerinde) RSI bu bölgelerde uzun süre kalabilir. Bu yüzden "RSI 70 üzeri = hemen sat" gibi mekanik bir kural yerine, RSI'ı genel trend bağlamında okumak daha sağlıklıdır.

Uyumsuzluk (Divergence): RSI'ın En Güçlü Sinyali

RSI'ın en değerli kullanım alanlarından biri, fiyat ile göstergenin birbirinden ayrıştığı uyumsuzluk durumlarını yakalamaktır:

• Negatif (ayı) uyumsuzluk: Fiyat yeni bir zirve yaparken RSI önceki zirvesinin altında kalıyorsa, yükseliş trendinin momentumunu kaybettiğinin erken işaretidir.
• Pozitif (boğa) uyumsuzluk: Fiyat yeni bir dip yaparken RSI önceki dibinin üzerinde kalıyorsa, düşüş trendinin gücünü yitirdiğine işaret eder.

Uyumsuzluklar tek başına kesin bir alım-satım sinyali değildir, ama genellikle bir trend değişiminin habercisi olarak izlenir.

RSI'ı Diğer Göstergelerle Birlikte Kullanmak

RSI momentum ölçer ama trend yönü veya hacim hakkında bilgi vermez. Bu yüzden pratikte genellikle şu kombinasyonlarla kullanılır:

• RSI + hareketli ortalama (SMA/EMA): Trend yönü hareketli ortalamayla teyit edilir, giriş/çıkış zamanlaması RSI ile belirlenir.
• RSI + MACD: İki momentum göstergesinin aynı yönde sinyal vermesi (konfluans) güveni artırır.
• RSI + Bollinger Bantları: Fiyat bandın dışına çıkarken RSI'ın aşırı bölgede olması, hareketin sürdürülebilirliği hakkında ek bilgi verir.

Sık Yapılan Hatalar

• RSI'ı tek başına, bağlamdan bağımsız bir "al/sat butonu" gibi kullanmak.
• Güçlü trendlerde RSI'ın aşırı bölgede uzun süre kalabileceğini göz ardı etmek.
• Kısa vadeli (1-5 dakikalık) grafiklerde standart 14 periyodu değiştirmeden kullanmak — daha kısa zaman dilimlerinde gösterge gürültülü sonuçlar verebilir.

Sonuç

RSI, basit formülüne rağmen doğru bağlamda kullanıldığında güçlü bir momentum göstergesidir. Tek başına değil; trend, hacim ve diğer göstergelerle birlikte değerlendirildiğinde en değerli hâle gelir. Lumina BIST'te RSI dahil 13 farklı indikatörü tek ekranda takip edebilir, RSI belirli bir seviyeyi geçtiğinde Telegram üzerinden anlık alarm kurabilirsiniz.